ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ DAVID CONNOLLY ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΕΛΥΤΗ - ΜΟΥΣΕΙΟ

Κείμενο - φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός

Στο Σπίτι του Ελύτη – Μουσείο στην Πλάκα, η υπεύθυνη, ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, μας χαρίζει κάθε μήνα, τουλάχιστον δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις: μία συναυλία και μία διάλεξη. 

Και τα δύο αυτά γεγονότα παρουσιάζουν, κάθε φορά, εξαιρετικό ενδιαφέρον και επειδή έχουν και αρκετή δόση πρωτοτυπίας, αποτελούν πραγματική συμβολή στον πολιτισμό μας. 

Στο πλαίσιο του κύκλου των διαλέξεων, λοιπόν, την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026, μίλησε ο γνωστός και σπουδαίος καθηγητής μεταφρασεολογίας, μεταφραστής και μελετητής του Ελύτη, David Connolly, με θέμα: «Η μαγεία του Ελύτη». 

Την διάλεξη προλόγισε η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου. 

O David Connolly γεννήθηκε το 1954 στο Σέφιλντ της Αγγλίας. Ιρλανδός στην καταγωγή, έζησε και εργάστηκε από το 1979 και για πολλά χρόνια στην Ελλάδα, ενώ πολιτογραφήθηκε Έλληνας το 1998. Σπούδασε αρχαία ελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Lancaster (1974-77), μεσαιωνική και νεοελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (1977-79) και έλαβε τον τίτλο του Διδάκτορος της Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο του East Anglia (1997) για τη διατριβή του με θέμα τη "Θεωρία και πράξη της λογοτεχνικής μετάφρασης και τα ιδιαίτερα μεταφραστικά προβλήματα στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη". 

Ο David Connolly γνώρισε τον Οδυσσέα Ελύτη και είχε συνεργασία μαζί του για ζητήματα ποίησης και μετάφρασης. Επομένως, κατανοεί πολύ καλά αυτό που λέει ο Ελύτης, ότι «ο ποιητής μιλάει με διαισθήσεις, προκαλεί μυήσεις, ασκεί μαγεία». 

Ο τίτλος της ομιλίας του Connolly στο Σπίτι του Ελύτη – Μουσείο, παραπέμπει στο γνωστό έργο του Ελύτη για τον Παπαδιαμάντη («Η μαγεία του Παπαδιαμάντη»). O David Connolly εξήγησε τι είναι η μαγεία κατά τον Ελύτη, καθώς η λέξη «μαγεία» αναφέρεται πολύ συχνά στα γραπτά του. Παραθέτοντας πολλά αποσπάσματα από την ποίηση και τα δοκίμια του ποιητή, ο Connolly απέδειξε πόσο καθοριστική είναι για το Ελυτικό έργο η μαγεία. 

Η σημασία που δίνει ο Ελύτης στη λέξη «μαγεία» δεν είναι η συνηθέστερη σημασία της «γοητείας» ή της «αισθητικής απόλαυσης» αλλά η αρχική σημασία της: δηλαδή «η χρήση πράξεων ή αντικειμένων ή λόγων με τα οποία μπορεί κανείς να κάνει αόρατες δυνάμεις να επιδρούν για την επίτευξη ενός επιθυμητού σκοπού». Άρα, θα πρέπει να αποδεσμευτούμε έστω και για λίγο από τις «άθραυστες και αλεξίσφαιρες προκαταλήψεις μας» περί μαγείας ως κάτι που υπάρχει μόνο στα παραμύθια και να «καταθέσουμε τα όπλα του ορθολογισμού» μας, όπως μας ζητάει η ποίηση σύμφωνα με τον Ελύτη, και να εξετάσουμε το ενδεχόμενο η ποίηση να είναι – όπως ισχυρίζεται ο ίδιος – «μια ‘μαγεία’ που μας μεταφέρει στη βαθύτερη, στην ουσιαστική πραγματικότητα».

Ο David Conolly με τον γνωστό συνθέτη Ηλία Ανδριόπουλο